Mirjan van der Meer: Een Fries elfje slaat haar vleugels uit…

Mirjan van der Meer: Een Fries elfje slaat haar vleugels uit…

0

AKKRUM – Ik waan me absoluut niet in de jaren twintig van de 21e eeuw, wanneer ik een bezoek breng aan Mirjan van der Meer, alias MirjanRooze, uit Akkrum.

En dat komt niet alleen omdat we afgesproken hebben in haar ouderlijk huis, een bijna anderhalve eeuw oud pand, waar de historie in het hele huis voelbaar is. Dat komt ook door Mirjan zelf. Met haar ranke, kleine gestalte en een gezicht waarin haar ogen voor zichzelf spreken, ziet ze eruit als een sterke en tegelijkertijd kwetsbare elf uit een ander universum. Komt het door haar serene zelfportretfoto’s of door onze gespreksonderwerpen, waardoor ik het gevoel heb even in een sprookje te zitten? Of beter, in een ‘fantasy’ wereld van Tolkien? Mirjan zou zo het Friese zusje kunnen zijn van Arwen, de wonderschone halfelf uit ‘Lord of the rings’.

Met haar bijna geruisloze voetstappen leidt ze me langs grote en sfeervolle kamers van het oude huis de trap op, de gang door, naar het vertrek waar we dit interview hebben. Aan een lange houten tafel praat ze met een zachte en tegelijk heldere stem over wat haar bezighoudt. Fries is de voertaal tijdens dit interview, maar omdat niet al onze lezers die taal machtig zijn, besluit ik het gesprokene maar zoveel mogelijk in het Nederlands te noteren.

‘Het meisje in de mist’

Mirjan van der Meer maakt onder de naam MirjanRooze de mooiste zelfportretfoto’s. Een aantal foto’s van haar zijn wereldberoemd geworden. Mirjan praat, bescheiden en verlegen als ze is, daar zelden over, en geeft bijna nooit interviews. Vandaag wel. Ik mag haar voor GrootHeerenveen interviewen, omdat ze in 2020 met haar creativiteit “meer naar buiten wil komen”, zoals ze het zelf zegt.

Mirjan van der Meer is een meisje van 32 lentes jong en woont bijna haar hele leven al in Akkrum. “Je vindt nu misschien dít het mooiste huis van Akkrum,” zegt ze, “maar over twee weken krijg ik de sleutels van mijn eigen huis, en dan is dát het mooiste huis van Akkrum. Ik ben hier in Akkrum opgegroeid, op de boerderij van mijn ouders. Die boerderij is nu van mijn oudste broer en mijn ouders hebben dít huis gekocht… Rients Gratama hat hjir wenne… Ik heb hiervoor ook nog twee jaar in Heerenveen gewoond.” Met name de Hepkema’s bosjes, Oranjewoud en de omgeving van het Nannewiid zijn in die paar jaar haar favoriete omgevingen, maar Heerenveen voelt niet als ‘thuis’, dus ze keert terug naar Akkrum. Vrijwel al haar foto’s zijn ook daar in de omgeving gemaakt. Foto’s van de natuur, maar vaker – mystieke – zelfportretten. Op de foto’s draagt ze speciaal voor de foto zorgvuldig uitgekozen kleding.

“Ik ben vaak buiten, vooral ’s ochtends vroeg … Leafst om seis oere ’s moarns. Ast dan sjochst hoe de sinne omheech komt … dan zijn de kleuren prachtig, of er hangt zo’n mysterieuze ochtendmist over het land, met name in september.” ‘Het meisje in de mist’, zo noemde journalist Asing Walthaus haar in 2013, in één van de schaarse interviews die ze geeft.

“Fotografie is mijn vrijheid”

Haar zelfportretten gaan inmiddels al twaalf jaar de hele wereld over, soms als coverfoto’s van boeken. Daar kwam Mirjan in 2008 bij toeval achter toen ze door een Nederlandse uitgeverij werd gebeld met de vraag ‘of ze díé foto ook wel als boekomslag mochten gebruiken’. Mirjan was stomverbaasd geweest. Wélke foto? Wélk boek?

We gaan terug naar hoe het allemaal begon. “Ik kocht mijn eerste wegwerpcamera’s van mijn zakgeld, toen ik zeventien was. Daar maakte ik foto’s mee die ik in mijn agenda plakte. Op mijn achttiende verjaardag kreeg ik van mijn ouders mijn eerste compact camera. Daarmee ben ik foto’s van mezelf gaan maken, liefst buiten, vlak bij de boerderij van mijn ouders. Met die camera was dat hollen, want ik had maar tien seconden om voor de camera te komen. Een jaar later kocht ik mijn eerste spiegelreflexcamera.”

Mirjan kan al haar creativiteit kwijt in de fotografie. “Ik zoek graag de eenzaamheid op, en leg dat in beelden van mezelf vast, in hoe ik qua persoon de dingen zie. In die eenzaamheid heb ik mijn fotografie ontwikkeld. Fotografie is een deel van mijn leven, het is mijn vrijheid”, legt ze uit. “Bij het fotograferen gaat het mij om het proces, dat vind ik leuker dan het eindresultaat. Ik doe alles op intuïtie, zonder een plan te hebben. Gaandeweg het proces ontstaat er wel wat; mijn creativiteit zit in het rust creëren in eigen beelden, een eigen wereld als tegenhanger van de chaos.

Daarbij hou ik van de romantiek van vroeger, en word ik in die nostalgie geïnspireerd door bijvoorbeeld Engelse kostuumdrama’s van de BBC en de verhalen rond Koning Arthur, of door ‘In de ban van de ring’ van Tolkien en de gedichten van John Keats.” Ook muziek is een grote inspiratiebron voor Mirjan. “Vooral muziek van de IJslandse band Sigur Rós. Die muziek ken ik al sinds mijn 15e.”

De Noordelijke landen

Dat is allemaal muziek, literatuur, geschiedenis, mystiek en mythologie, afkomstig uit de Noordelijke landen, constateer ik. “Ja,” zegt Mirjan, “Ik heb ook de tentoonstelling over de Vikingen in Leeuwarden bezocht en een reis gemaakt naar IJsland om de eenzaamheid van de natuur en de vrijheid als mens daarin te ervaren.” Ze herkent Friesland en de Friezen in de Noordse mythologie. “Eigenlijk zijn wij Friezen een heel mysterieus volk”, vindt ze. “Je komt Friezen overal tegen. Wij Friezen voelen een connectie met de Noordelijke landen als het gaat om taal, cultuur en het ‘oer’gevoel.”

Het liefste verblijft Mirjan van der Meer dan ook in haar eigen mystieke Friesland, met Akkrum als centrum van haar universum. “Ik mag graag in de geschiedenis duiken. Door mijn voorliefde voor de taal en de geschiedenis van vooral Groot-Brittannië ben ik docent Engels geworden.” Het is een opmerkelijke combinatie, geeft ze toe: docent voor de klas en tegelijkertijd de rust en stilte zoekend in de fotografie. “Ik wil niet echt opvallen. Coaching en begeleiding, één op één, dat vind ik het leukste van mijn vak. Maar door dat docentschap ben ik wel wat ‘socialer’ geworden, al wilde ik nooit opvallen.”

De eenzaamheid van de priemgetallen

Haar liefde voor eenzaamheid legt Mirjan sinds haar achttiende vast in een grote serie bijzondere zelfportretten. Omdat ze haar foto’s toch graag wil delen met de wereld, publiceert ze haar portretten op de website DeviantART.com, een internationaal internetplatform, waar gebruikers van over de hele wereld zelfgemaakte kunstwerken tentoonstellen. Ze kiest als profielnaam MirjanRooze, want ze is te verlegen of te bescheiden om met haar echte naam Mirjan van der Meer te publiceren.

Algauw valt haar talent op, al beseft Mirjan met haar dan 21 jaar dat zelf nog niet. We schrijven 2008 en in Italië heeft de jonge schrijver Paolo Giordano, slechts vijf jaar ouder dan Mirjan, net zijn eerste roman gepubliceerd, die onmiddellijk in alle talen wordt vertaald, ook in het Nederlands: ‘De eenzaamheid van de priemgetallen.’ De Nederlandse uitgever neemt contact op met MirjanRooze om te vragen of haar fotoportret óók als boekomslag op de Nederlandse uitgave mag, net zoals op de originele Italiaanse versie.
“Ik wist wel dat ik creatief was,” zegt Mirjan, “maar dit had ik totaal niet verwacht!” De Italiaanse uitgever had, zonder Mirjan in te lichten, haar portret van DeviantART gehaald om als cover voor het boek te dienen. Gelukkig voor Mirjan was de Nederlandse uitgever wél zuiver. Het portret van MirjanRooze wordt dankzij het boek wereldwijd verspreid en ook in de jaren daarna verschijnen talloze andere portretten van haar op boekcovers.

Mirjan is dol op lezen en komt ontzettend graag in boekwinkels, maar ze weet niet goed hoe ze hier mee om moet gaan. Het toch al kwetsbare meisje Mirjan van der Meer wordt er door in verlegenheid gebracht. Ze is dolblij met haar vrije onopvallende leventje in Akkrum, terwijl intussen de naam en het werk van MirjanRooze steeds bekender wordt. Ze geeft noodgedwongen hier en daar interviews, maar zo weinig mogelijk. Tijdens een bijeenkomst ontmoet ze ook schrijver Paolo Giordano, die eigenlijk net als Mirjan erg verbaasd is over zijn plotselinge succes.

Exposities

En er komen tentoonstellingen. “In 2016 en 2018 heb ik twee prachtige exposities gehad in België. In 2016 ‘In love with beauty’, daar was ik ook het gezicht van. Dankzij Klaus Verscheure, een Belgische kunstenaar, heb ik leren inzien, dat het werk wat ik maak, gedeeld mag worden. Hij heeft wat dat betreft mijn ogen weer geopend. Ik heb veel van hem mogen leren. Door deze expositie heb ik mogen ervaren wat fotografie met anderen kan doen. België is naast het boek van Paolo voor mij een bijzondere reis geweest.”

“Er ontstaat wel wat”

Twaalf jaar na ‘De eenzaamheid van de priemgetallen’, mag haar eigen naam Mirjan van der Meer dan ook boven dit artikel. Het wordt namelijk tijd voor een nieuwe stap, laat ze weten.
“Ik wil in Akkrum een kledingwinkel beginnen, met een eigen, landelijke sfeer en uitstraling. Een kleine, onafhankelijke winkel, en niet behorend bij een van de grote ketens. En ook daarin begin ik intuïtief, zonder vooropgezet plan, net als bij mijn foto’s. 2020 wordt het jaar waarin ik daar creatief mee naar buiten wil komen, al blijft de fotografie wel mijn basis.”

Het Friese elfje slaat haar vleugels uit… “Er ontstaat wel wat!”

Door Henk de Vries
Foto: MirjanRooze

Het is niet meer mogelijk te reageren

X
X

Deel dit met een vriend