De Knipe is geen wijk van Heerenveen, maar ‘Meiinoar Ien’

De Knipe is geen wijk van Heerenveen, maar ‘Meiinoar Ien’

0

DE KNIPE – Als je vanaf het Abe Lenstrastadion in Heerenveen naar het oosten gaat, rijdt je onder de A32 door.

Dan zie je een lange rij huizen en huisjes. Aan de zuidkant zie je daar dat de wijk Skoatterwâld dit oude Heerenveenster wijkje Het Meer inpikt. Dan op de weg ineens twee rood-witte hekken en grote bloembakken. Daar moet je rustiger aan doen. De borden geven dat aan. Einde Heerenveen. Begin De Knipe. Het ligt aan elkaar. Toch ben je ineens in een andere wereld.

De wereld van de Schoterlandse Compagnonsvaart. Ze begonnen er in 1550 vanaf de Heeresloot in het centrum van Heerenveen mee te graven. Naar het oosten, door Het Meer en De Knipe, verder naar Bontebok en Hoornsterzwaag tot in Jubbega. Een vaart voor het vervoer van turf. De Knipe zat dus aan het eerste, het verste stuk van die Compagnonsvaart.

In de zestiger jaren van de vorige eeuw werd juist dat eerste stuk ook gedempt. Net als in Het Meer en Heerenveen. Direct na de afslag naar Langezwaag ligt de vaart er echter nog lieflijk bij in het avondzonnetje in het oostelijk stukje van De Knipe.

Meiinoar Ien

We zitten aan tafel in één van de panden aan de nog bestaande vaart. We praten over De Knipe. Wolter Diever, de voorzitter van Plaatselijk Belang, wat niet plaatselijk belang heet, maar ‘Meiinoar Ien’. Hij heeft er wel tijd voor, is rustend schilder. De directeur van een transportbedrijf, René Visser, is de voorzitter van de voetbalclub Read Swart. Het huis is van Theo Woudstra, hij heeft een entertainmentbureau en is in zijn vrije tijd voorzitter van de VVV-De Knipe.

Als je die mannen vertelt dat het tegenwoordig gewoonte in Fryslân is om oude dichtgesmeten vaarwegen weer open te graven, schudden ze hun hoofd. Niet wat de Schoterlandse vaart betreft. Wolter Diever wijst naar het westelijke stuk van De Knipe. Dat is kortgeleden door de gemeente helemaal weer opgeknapt. Dat werd tijd ook. De stoepjes liggen allemaal keurig voor de lange rij huizen waar De Knipe uit bestaat. Mooie brede bermpjes, opnieuw ingezaaid. Nieuwe boompjes. De weg met een rode fietsstrook aan beide kanten is breed. Veel veiliger. Er is hier en daar verlichting bijgekomen, en bij de bakker en het café komt er straks nog meer van. Er komen ook nog heerlijke rustbankjes. Daar wil je toch geen Schoterlandse Compagnonsvaart voor terug.

Zelfs Theo Woudstra krijgen we niet zover. Hij is voorzitter van het VVV, maar dat heeft geen toeristische inslag. Dat heeft de Knipe niet nodig. De Doopsgezinde kerk en de klokkenstoel kan iedereen wel vinden. Nee, de VVV is de Vereniging Voor Volksvermaken, de aloude ‘merkekommisje’. Straks op 11 oktober is het weer zo ver: Knypster Merke. Het hoogtepunt van de merke is de allegorische optocht.

“Machtig!”

Dat is een erfenis van de Compagnonsvaart. Met de merke was daar altijd de beroemde gondelvaart. Toen de Schoterlandse Compagnonsvaart dicht was, schudden de gondelbouwers even het hoofd en begonnen toen met de allegorische optocht. Die met groot enthousiasme nog wordt uitgevoerd. Vorig jaar waren er dertien fantastische praalwagens. Er was altijd al veel publiek bij de gondels, dat is gewoon gebleven.
Theo Woudstra kan bijna niet uit over het enthousiasme waarmee die optocht wordt gemaakt. “As je nei de optocht sjogge, mar je ha der net oan meiwurke, dan fiel je jesels ûngelokkich.” Mooie karakteristieke wagens. Van augustus tot medio oktober zijn de Knypsters er mee bezig. En vaak daarom heen ook nog, want “it kostet dy buerten klauwen fol jild.” De groepen die een wagen bouwen zijn de rest van het jaar bezig geld in te zamelen. Dat gaat van koekacties tot rommelmarkten. “Machtich!

Survivalrun

Langzaam doorpratend komen ze bij het feit dat in De Knipe een bevolking van ongeveer 1500 mensen leeft, die samen met het 400 inwoners tellende Het Meer een geweldig geheel vormt. Gezamenlijk organiseren de vele verenigingen veel evenementen. De mannen noemen die evenementen overigens ‘Feesten’, want dat maken de Knypsters overal van.

Straks, eind mei, is de survivalrun. Daar is men achttien jaar geleden mee begonnen. Lopen en vooral ploeteren met allerhande vreemde kunstjes en veel slootwater, alsof de oude Schoterlandse Compagnonsvaart zich nog even aanzet. Nu heeft De Knipe er vier dagen voor nodig om iedereen die dat wil het parkoers te laten afsjouwen. Er is nu ook een survivalvereniging (Pauwenburg), die volgens de heren al lekker aan het groeien is.

Dure oplossing

Wolter Diever neemt het woord: “Op 14 juny ha wy echt feest!” Dan is er de feestelijke opening van de grote onderhoudsbeurt die het dorp kreeg. Daar zijn ze blij mee. Vooral omdat de gemeenteraad drie keuzes had: een goedkope oplossing, een gewone oplossing en een dure oplossing. De raad koos, verrassend, voor de dure oplossing. De Knipe werd een veel gevarieerder dorp dan het was.

Er zullen dus ongetwijfeld hotemetoten uit Heerenveen aanwezig zijn om dat mee te vieren. Dat mag ook. Knypsters hebben helemaal geen hekel aan Heerenveen en nu het stratenpalet is opgeknapt al helemaal niet meer. Ach, natuurlijk heeft De Knipe, zoals elk dorp in Fryslân, een dorpsvisie gemaakt, waarin staat dat ze graag meer huizen willen. Voor de doorstroming. En om te zorgen dat de jeugd die wil blijven, dat ook kan doen. Maar ze weten en begrijpen ook, dat Heerenveen Skoatterwâld eerst wil afmaken.

Read Swart en Kinea

Ze weten dat Heerenveen niet ver weg ligt. Even fietsen en je bent op het station. Of in het winkelcentrum. Toch heeft De Knipe zelf ook winkels. “En se komme fanút it Hearrenfean ek wol by ús bakker, hear.” Veel is het niet, maar Heerenveen heeft zo nu en dan best wat aan De Knipe. Voetballers die de amateurtop in Heerenveen niet halen, schuiven wel eens door naar Read Swart. “Mar dat is net in soad,” weet René Visser.
Visser beschrijft het rijke verenigingsleven, waarin voetbalclub Read Swart en korfbalclub Kinea natuurlijk van oudsher en nog steeds een belangrijke rol spelen. Dan komt het eerste en enige cijfer. “Fan ús jongerein docht 98% oan sport.” Daar komt ‘sportstad’ Heerenveen bij lange na niet aan toe. Ze werken er wel voor in De Knipe. Voorbeeld is de gymnastiekvereniging die op de dood stond. Er zijn toch weer mensen in het dorp opgestaan die de vereniging weer nieuw leven inbliezen.

De Knipe bezit een prachtig sportcomplex aan de Jan Jonkmanwei. Volleybal zit er ook nog. Tennis. Survival. En dan komt de aarzeling. “Eins soe in sporthal dêr noch hiel goed passe… Kinea betellet him blau op it Hearrenfean.” Maar als de Knypsters het niet zelf doen, blijft die sporthal achterwege, omdat in Sportstad Heerenveen natuurlijk genoeg accommodatie is. En de afstand…

“Hir is alles in feest”

Het ene moment is die afstand te verwaarlozen. Maar kan ook ineens groot zijn. Want De Knipe is geen wijk van Heerenveen, ook al ligt het er tegen aan .”Wy ha in hiel oar DNA.” De drie mannen knikken eensgezind. Hun karakteristiek aan het begin van het gesprek was dat ook. “In moai, gesellich, aktyf, iensgezind, op himsels steand doarp, wêr’t elkenien grutsk op is.” Tekenend, zowel Diever als Visser komen oorspronkelijk niet uit De Knipe, “mar wolle hjir noait wer wei.”Het is niet alleen het wonen, ook de sfeer. Visser: “ik hie wol fyftjin kilo lichter west, as ik op it Hearrenfean wenne hie, hjir is alles in feest!”

Door Eelke Lok
Foto: ©Dennis Stoelwinder

Het is niet meer mogelijk te reageren

X
X

Deel dit met een vriend