Ingezonden: Beeldvorming rond hotelplan Van der Valk bijzonder eenzijdig - GrootHeerenveen

Ingezonden: Beeldvorming rond hotelplan Van der Valk bijzonder eenzijdig

4

HEERENVEEN – Op de brievenbus van mijn woning in Skoatterwâld staat dat ik geen ongeadresseerd drukwerk wil ontvangen, maar begin januari ligt er toch iets in de bus dat daar niet thuishoort.

Een zelfbenoemde ‘infoflyer’ (brief) van ‘Stichting Buurtcomité Oranjewoud-Skoatterwâld i.o.’ zonder verdere naamsvermelding. Onderwerp: Van der Valk. De flyer is voorzien van allerlei wist-je-datjes. Die ‘weetjes’ laten doorschemeren dat de stichting selectief omspringt met de beschikbare informatie. Ik bespeur een poging tot het beïnvloeden van de publieke opinie door eenzijdige beeldvorming en enkele ondernemers doen daar ook nog vakkundig aan mee. Tijd voor een tegengeluid.

Grensoverschrijdend?

“Wist u dat… Er een grensoverschrijdende toename van fijnstof en geluid zal zijn.” Een heftige uitspraak: ‘Grensoverschrijdend’. Logisch dat mijn buren hier van kunnen schrikken. Echter, waar is dat op gebaseerd? Een onderzoek ontbreekt of wordt in ieder geval niet vermeld. Dus: geen idee waar de uitspraak vandaan komt. Het wordt gepresenteerd als feit (‘zal zijn’), maar noemenswaardige details dartelen ergens anders rond. Niet op de flyer.

Het verslag van gemeente Heerenveen over de presentatiebijeenkomst op 16 januari schetst een heel ander beeld, dat wél gebaseerd is op onderzoek: “Er is ook onderzoek gedaan naar geluid en fijnstof. (…) Hieruit blijkt dat de mogelijke komst van het hotel weinig extra belasting levert. Ook voor fijnstof is de uitkomst erg laag, ver beneden de Europese norm.” Dit kristalheldere verslag is dan weer niet bij iedereen door de brievenbus gedrukt.

Nog géén beslissing

Terug naar de flyer voor een ander wist-je-datje: het college van burgemeester en wethouders (B&W) is van plan “om bestemmingsplan en wet aan te passen om de komst van dit complex mogelijk te maken”. Oh, is dat zo? Dat er onder bepaalde bewoners een (bij de presentatie uitgesproken) angstbeeld bestaat dat B&W allang een keuze heeft gemaakt, betekent natuurlijk niet per se dat dit angstbeeld de waarheid reflecteert. Integendeel.

De burgemeester heeft namelijk continu benadrukt dat enkel en alleen de gemeenteraad de finale beslissing neemt en dat er dus nog niets is bepaald. Dat de woorden van een burgemeester door sommige burgers in twijfel worden getrokken, kan in mijn ogen geen vrijbrief zijn om (nu) al te beweren dat het college van plan is om de komst van Van der Valk mogelijk te maken.

Buiten het centrum

Het vervolg op de flyer verschijnt op 13 januari op de Facebookpagina ‘Van der Valk ja, maar waar’ (beheerd door de stichting) in de vorm van een tweede brief. “Wij wonen hier en willen een levendig centrum”, is één van de zinsneden, gevolgd door een omschrijving hoe een centrum is opgebouwd en wat daarin de beleving bepaalt. De ‘geluids- en fijnstofkenner’ is blijkbaar ook centrumexpert. Ik kan het niet vragen, de afzender ontbreekt.

Een punt waar ik tegen ageer is het idee dat we Van der Valk niet welkom mogen heten omdat het niet direct iets zou doen voor het centrum. Het zou vreemd zijn als dat ineens een keiharde voorwaarde is. Van der Valk is inderdaad geen liefdadigheidsinstelling. Ik vind het bijzonder dat de critici naar eigen zeggen ‘geschokt zijn’ van woordvoerders die louter de bedrijfsactiviteiten van het bedrijf opsommen. Ondernemers die ondernemen: schokkend!

Als argument tégen Van der Valk zegt de briefschrijver: “Plaats je dit buiten het centrum, dan blijven mensen ook langer uit het centrum.” Los van de vraag of deze pure aanname(!) überhaupt waar is, is de uitspraak in ieder geval opvallend in het kader van de (door de betreffende auteur) aangereikte ‘oplossing’, namelijk de vestiging van een Van der Valk in een andere wijk: Heerenveen Noord. Oftewel, een locatie buiten het centrum!

De briefschrijver geeft aan dat een Van der Valk buiten het centrum een slecht idee is (“Perifere detailhandel ontwikkeling waar men tegenwoordig volledig tegen is”), maar dat wordt vervolgens weer weggewuifd als Van der Valk in een ándere wijk dan Skoatterwâld komt. Een bijzondere logica: een (verondersteld) negatief effect presenteren van een Van der Valk buiten het centrum en vervolgens de oplossing buiten het centrum zoeken.

‘Gigantisch complex’ versus ‘grandioze zichtlocatie’

Uitwijken naar Heerenveen Noord is volgens de anonieme briefschrijver dus dé oplossing, wat wordt benadrukt door te stellen dat in dat geval “eenieder krijgt wat hij wil” en dat “iedereen daarbij gebaad is”. Hiermee veronderstelt de briefschrijver ten eerste zelf te kunnen beoordelen wat de belangen zijn van ‘eenieder’ en ten tweede te kunnen bepalen wanneer die belangen behartigd zijn.

Het getuigt van veel lef om te denken te wéten wat voor iedereen het beste is. De woordkeus in de brief maakt het allemaal extra opvallend. In relatie tot de locatie Skoatterwâld wordt een negatief beeld geschetst: “Geen gigantisch complex voor onze ingang!” In relatie tot de andere locatie wordt een positief beeld geschetst: “Grandioze zichtlocatie, (…) een upgrade voor Heerenveen Noord…” Dat komt nogal selectief over.

‘Overlast’ versus ‘upgrade’

Als Van der Valk niet naar Skoatterwâld komt, betekent dat volgens de briefschrijver “behoud van de privacy” voor de woningen in de buurt en “geen overlast”. Tel daar nog even een wist-je-datje uit de vorige brief bij op (“Dat er makkelijk in de tuinen en in de woningen gekeken kan worden”). Het geschetste beeld is dan duidelijk: Van der Valk in Skoatterwâld zou een heftige inbreuk op de privacy betekenen en overlast veroorzaken…

Dat is slechts een zienswijze en zeker geen onomstotelijk feit, maar stél dat er een kern van waarheid in zou zitten. Dan is Heerenveen Noord de oplossing? Ook daar wonen, werken en verblijven mensen. Een dagelijkse druk van scholen, het ziekenhuis en andere voorzieningen. Die bewoners moeten wél blij zijn met de ‘grandioze zichtlocatie’ en de ‘upgrade’? Positieve bewoordingen die ineens helemaal niet meer gelden als het om Skoatterwâld gaat? Apart!

De velden van VV Heerenveen

Nog een argument vóór de locatie Heerenveen Noord in de ogen van de briefschrijver: “Behoud van de voetbalvelden vv Heerenveen”. Alsof die voetbalvelden (meervoud!) anders zouden verdwijnen. Uit het verslag van gemeente Heerenveen blijkt dat “één voetbalveld” kan worden “opgeofferd om de bouw van het hotel mogelijk te maken”, met als mondelinge toelichting (bij de presentatie) dat er ruimte is om elders weer een nieuw veld aan te leggen.

Het is dus nog helemaal geen gegeven dat VV Heerenveen en Sportpark Skoatterwâld er sowieso op achteruit gaan bij een komst van Van der Valk. Sterker nog, je kunt ook denken in kansen bij een bundeling van ambities door alle betrokkenen rond het sportpark, die reikhalzend uitkijken naar een betere accommodatie met meer faciliteiten. Dat soort kansen worden echter niet belicht. Enkel (eventuele) bedreigingen zien het daglicht.

De plaatselijke horeca

Het lijkt een onophoudelijk patroon: alles wordt aangegrepen om de mogelijke komst van Van der Valk naar Skoatterwâld in een kwaad daglicht te stellen, waarbij die belichting zeer eenzijdig is. De stichting is niet de enige met een eenzijdig blikveld. Neem de ondernemers in het centrum: zij reiken tijdens de presentatiebijeenkomst voorbeelden aan van andere plaatsen waar een Van der Valk is gekomen; de plaatselijke horeca zou daaronder lijden.

Terwijl ook hier de andere kant van de medaille niet wordt getoond. Van der Valk gaf zelf al andere voorbeelden aan waar centrumondernemers juist profiteerden. Daarom werp ik graag een ander licht op de zaak: Albert Hendriks (directeur Friesland Holland Travel Service BV) schrijft op Friesnieuws.nl openlijk over de potentie voor het centrum van Heerenveen. De titel van het stuk: “Van der Valk in Heerenveen: daar wordt de stad niet minder van!”

Hendriks denkt in zijn bijdrage “absoluut niet” dat Van der Valk de Heerenveense horeca schaadt. Volgens hem kijken de van der Valk-fans (“Enorme hoeveelheid vaste gasten die met de keten door het land trekken”) reikhalzend uit naar een kennismaking met een nieuwe stad. Hendriks komt ze “bij bosjes” tegen in de centra van Wolvega, Sneek en Emmeloord. Toeristen pakken terrasjes.

Volgens Hendriks zal dat straks ook het geval in Heerenveen zijn: “Ze gaan de winkels in, pakken hier en daar een terrasje en keren na een meerdaags arrangement huiswaarts met een veelvuldig gebruikte betaalkaart.” Toevallig zijn er centrumondernemers met zulke terrasjes. Een prachtige plek in het centrum van Heerenveen is het Gemeenteplein, een baken van schoonheid. Ik zou die bosjes toeristen niet wegwensen, maar verwelkomen.

Een megalomaan miljoenenplan?

Het huidige hotelplan wordt als ‘megalomaan’ betiteld door dezelfde ondernemers die Heerenveen voor vele miljoenen om willen dopen tot ‘Feanetië’. Een plan waar ik helemaal niets op tegen heb (het lijkt me stiekem wel schitterend), maar als een hotel bouwen dan megalomaan wordt genoemd, is dit wederom selectief: Heerenveen “is veel te klein” voor miljoenenplan A, maar is natuurlijk wel groot genoeg voor miljoenenplan B…

Wat dat dure vaarplan betreft, dat geld moet “onder andere” van commerciële partijen komen. Ik ben benieuwd wie die ‘anderen’ zijn. Bij Van der Valk is duidelijk dat het de commerciële partij zélf is, die met het miljoenenbedrag komt. Ook hier mag (net als bij het sportpark) best naar de kracht van kruisbestuiving gekeken worden. Kansen zien. Wie weet wil Van der Valk zelfs ooit participeren in het project Feanetië (als aftakking van de route).

De entree van de wijk

Getuige de officiële 3D-impressie rond Van der Valk, worden waterpartijen op een – voor ‘t aanblik – gunstige manier verplaatst: de entree van de trotse Oranje Nassaulaan is dan niet langer een rommelig niemandsland, maar wordt dan aan beide kanten omgeven door fraaie watertijen. Die impressie toont ook het alternatief, zonder hotel: geen waterverplaatsing, maar dikke en lange muren van kantoren/woningen aan één kant van de laan.

Bij de bijeenkomst bleek dat de afstand van Van der Valk tot ‘onze’ huizen behoorlijk zal zijn, al helemaal in vergelijking met andere huizen en woontorens in het dorp. Een zeer klein percentage van de wijkbewoners zal de (ietwat hoge, maar wel slanke) toren daadwerkelijk vanuit de wijk zien, de meesten echter enkel als ze de wijk in- en uitrijden (met dus die mooie waterpartijen aan weerszijden). Alsof we normaal zo graag richting de snelweg kijken.

Over die snelweg gesproken: het hotel is zo gesitueerd dat de relatie met de A32 wordt benadrukt. De A32 waar al meerdere torens (Rabobank, Priore en Elkien) en een groot voetbalstadion staan. Je zou kunnen zeggen dat het hotel bij de snelweg komt, bij Skoatterwâld. Dat is iets anders dan ín Skoatterwâld. Al met al geloof ik dat zowel de snelweg (toevoeging toren) als de entree van de wijk (toevoeging water) ervan opknappen.

De verkeersdrukte?

Een groepje tegenstanders wijst intussen naar de (soms vreselijke) verkeersdrukte bij de ontsluiting van de wijk. Dat is inderdaad een drama (mening), maar de op- en afritten bij de A32 worden binnenkort flink aangepakt, juist met oog op de toekomst. Er is volgens de gemeente gekeken naar de verkeerseffecten van een hotel. Die (noodzakelijke) aanpassingen zijn al helemaal klaar voordat de mogelijke Van der Valk open is. Op tijd dus.

We schommelen bijna rond de vierduizend bewoners in Skoatterwâld. De crisis zorgde even voor een vertraging, maar de wijk groeit weer als vanouds. Die duizenden bewoners moeten allemaal onder de snelweg door voor de dagelijkse boodschappen. Het hotel heeft weinig impact qua verkeerseffecten, maar al die verplichte ritjes voor boodschappen… Helaas is een supermarkt voorlopig uitgesloten. Zelfs een kopje koffie drinken is een onmogelijke opgave.

Het niveau van Donald Duck

De discussie rond Van der Valk wordt ontsierd door een destructieve houding: toezeggingen, randvoorwaarden en onderzoeken van de gemeente worden automatisch al argwanend ontvangen door dezelfde mensen die foto’s manipuleren en eigen interpretaties en emoties verspreiden, gevraagd of ongevraagd. De eenzijdige beeldvorming rond Van der Valk tikt een twijfelachtig niveau aan, zeker als onze burgemeester wordt vergeleken met Donald Duck.

Dat laatste gebeurt voor de verandering niet door de stichting. Nee, ditmaal is het ‘De filosoof’ (een columnist) in de Heerenveense Courant (van 24 januari) die aan beeldvorming doet met bewoordingen als “de rijke Dagobert” (Van der Valk) en “zijn naïeve vriend Donald van der Zwan”, met een toespeling dat het casino (uitgesloten door de randvoorwaarden) nog een optie is én dat Tjeerd zijn stem allang verkocht heeft. Het is echter aan de raad.

Vervolgens vraagt de columnist zich af wie er eigenlijk beslist. Nou, de burgemeester dus niet. Het heeft bijna iets weg van propaganda, waarbij een ‘president’ belachelijk wordt gemaakt. De column staat vooral vol gevoelens en gedachtegangen, maar een enkele keer is de schrijver toch even stellig: “Nu kan ik je al vertellen wat de kiezers van Heerenveen willen beste Tjeerd, namelijk geen Van der Valk en al helemaal niet op die plek.”

Wat ‘de kiezers’ en ‘de wijkbewoners’ willen!  

Laat ik vooropstellen dat ik niet spreek namens alle wijkbewoners. Let op: anderen die dat pretenderen wel te doen, doen dat óók niet! Waar ik me aan stoor, is het gecreëerde beeld dat de columnist en de stichting namens ‘de burger’ spreken. Er bestaat hierin niet zoiets als ‘de burger’ of ‘de kiezer’. Er zijn natuurlijk bewoners die het liever niet zien gebeuren én er zijn absoluut bewoners die de mogelijke komst van Van der Valk toejuichen!

Op de Facebookpagina van de stichting wordt uitgelegd waarom de pagina is gemaakt: “Deze pagina is gemaakt door bewoners van Oranjewoud en Skoatterwâld. Op basis van de presentatie (…) zien ze grote bezwaren en zijn (ze, red.) tegen de gepresenteerde plannen. De voordelen voor Heerenveen zijn ons inziens onduidelijk en wegen niet op tegen nadelen.” De stichting vertegenwoordigt lang niet elke mening, maar trekt die grote broek wel aan.

De stichting schroomt niet om Facebook te voorzien van aangepaste omslagfoto’s en profielfoto’s met misleidende illustraties en toespelingen. De komst van een casino bij Van der Valk lijkt daarin een feit: bewerkte foto’s tonen bordjes en hoge reclamemasten van het casino. Beeldvorming ten top. In de randvoorwaarden van de gemeente staat: “Geen leisure functies die concurreren met het centrum (casino, bioscoop, etc.)”. Dat lijkt mij dan helder.

Angst voor verlies…

Regionale media wezen erop dat er vooral veel tegenstanders bij de bijeenkomst waren. Het politieke gevaar bestaat dat we de aanwezigheid van tegenstanders op een dergelijke bijeenkomst zien als afspiegeling van de publieke opinie. Voorstanders voelen namelijk zelden de urgentie om naar een bijeenkomst te gaan. Ze hebben niets te verliezen en geloven het wel. Tegenstanders daarentegen voelen angst en grijpen de gelegenheid aan.

Die angst noemen gedragseconomen en psychologen ‘loss aversion’: menselijk gedrag wordt sterker gedreven door het actief voorkomen van (geïnterpreteerd) verlies dan het verwerven van iets nieuws. De aangedragen angstbeelden zijn duidelijk: tegenstanders belichten het verlies van privacy en veiligheid, een toename van overlast. De vraag of dat rationeel is, staat los van het gegeven dat het een sterke(re) drive is om naar een bijeenkomst toe te gaan.

Een schitterende ervaring

Het analyseren van het sentiment op sociale media (die voor zowel voorstanders als voor tegenstanders een stuk laagdrempeliger zijn om meningen te delen) en mensen in de wijk vragen wat ze vinden, zou al een iets genuanceerder beeld op kunnen leveren. De voorstanders zijn er zeker, maar juist omdat zij vooral voordelen zien, ontbreekt de absolute noodzaak om op de barricades te gaan staan. Hierbij wil ik dat zelf alsnog doen.

Samengevat:

  • De gemeenteraad moet nog een oordeel vellen, dus is er nu nog niets bepaald over de mogelijke komst van Van der Valk.
  • Onderzoek naar geluid en fijnstof wijst volgens de gemeente uit dat de mogelijke komst van het hotel weinig extra belasting levert (fijnstof is erg laag).
  • Een door de stichting (verondersteld) negatief effect van een Van der Valk buiten het centrum is net zo goed van toepassing op de andere locatie.
  • Van der Valk wordt op beide locaties selectief belicht door de stichting, enerzijds als aantasting en anderzijds als upgrade van de openbare ruimte.
  • Het sportpark gaat er niet per se op achteruit als Van der Valk bij Skoatterwâld komt, door een kansrijke bundeling van krachten is het tegendeel mogelijk.
  • De mogelijke komst van Van der Valk kan zeker ook positief uitpakken voor centrumondernemers, door toeristen die in het centrum terrasjes zoeken.
  • Als Heerenveen te klein is voor een megalomaan hotelplan, dan is dit dorpje ook te klein voor een megalomaan vaarplan (waarbij de financiering gecompliceerder is).
  • De entreelaan van de wijk is bij het hotelplan aan weerszijden voorzien van waterpartijen, bij het huidige bestemmingsplan komen er gebouwen bij de laan.
  • De verkeersdrukte is op dit moment een probleem, maar de oplossing is aangereikt. De aanpassingen aan de wegen zijn al af vóórdat een Van der Valk gereed zou zijn.
  • Duizenden bewoners van Skoatterwâld moeten intussen noodgedwongen onder de snelweg door voor de dagelijkse boodschappen, een heftig(er) verkeerseffect.
  • Het bewuste gebruik van bewerkte foto’s op Facebook draagt niet bij aan een constructieve discussie over de komst van een Van der Valk naar Skoatterwâld.
  • Columnisten en stichtingen spreken niet namens heel Heerenveen, Skoatterwâld of Oranjewoud. Een genuanceerd beeld is gewenst: er zijn voor- en tegenstanders.
  • Mensen die er voor hun gevoel op achteruitgaan, hebben een sterkere drive om tot actie te komen (loss aversion). Vandaar dat bijeenkomsten zelden representatief zijn.
  • Ik wens een eerlijk en rationeel vervolg van de discussie waarbij burgemeesters of anderen niet persoonlijk (bij naam) worden aangevallen, maar waar de inhoud telt.

Volgens de centrumondernemers is het van levensbelang dat er beleving wordt toegevoegd aan het centrum. Ik geloof dat Van der Valk bij Skoatterwâld toeristen zal trekken die ook naar het centrum komen, desnoods per (fluister)boot. Beleving is immers geen domein van één partij. Ik gun iedereen een schitterende ervaring op het Gemeenteplein, waar de toeristen van Van der Valk vast welkom zijn. Welkom in Feanetië.

Skoatterwâld, Dion van der Vaart.

4 reacties

  1. Briljante brief! Kijk, dat zijn argumenten op basis van feiten, niet op emotie.

    Dat laatste doet enge dingen met de mensen. ‘Een mens lijdt dikwijls het meest door/van het lijden dat hij vreest’

  2. Frans Bouwers op

    Helemaal mee eens. Nog een paar feiten:
    – Het plan biedt ook veel kansen en nieuwe wrrkgelegenheid na een lange periode van stabilisatie van het aantal hotelbedden in Heerenveen, waarbij er juist rondom Heerenveen een grote uitbreiding plaats vond.
    – Deze hotels zijn overdag vooral in gebruik bij mensen die flexibel willen omgaan met vergader-en kantoorruimte. Een nieuwe wending in onze economie, waar Heerenveen, door de ligging gebruik van kan maken.

    Ik hoop dat de nieuwe gemeenteraad en college op basis van feiten beslissen.

  3. Pm de haan meirmans op

    Helemaal mee eens.eindelijk feiten in plaats van zwartkijkers.heerenveen kijk naar de kansen en probeer niet op basis van angst te protesteren,door wie is die negativiteit gelegd?prima stuk Dion zou het niet beter kunnen verwoorden.

  4. Helemaal mee eens,je mag blij zijn dat van der Valk hier wil investeren !!
    Prachtige locatie voor dit Hotel,bewoners krijgen hier geen last van,dat is te ver gezocht.
    Dus………Welkom van der Valk

X
X

Deel dit met een vriend